© ODS 2014

Home.

Nieuws.

Vereniging ODS.

Zalmschouw.

Boetkeet.

Evenementen.

Fotopagina.

Lid/donateur worden.

Links.

Contact.

 

De zalmschouw

Historie van de zalmschouw

 

Vroeger was de drijverschuit het meest bekende zeilende vissersschip van de Beneden rivieren. De drijverschuit, ook wel drijver, zalmdrijver of zalmschouw genoemd, werd eertijds vooral gebruikt voor de drijfnetvisserij op zalm. De naam zalmschouw schept nogal eens verwarring omdat het scheepstype niets gemeen heeft met de schouwen. Deze hebben een platte voor- en achterspiegel, terwijl bij de drijverschuiten het vlak in de voorspiegel geheel oploopt het achterschip spits toeloopt. Tot het einde van de vorige eeuw werden de drijverschuiten van hout gebouwd.

 

Rond 1900 verschenen de eerste geklonken ijzeren drijverschuiten. De ijzeren scheepjes waren exacte replica's van houten voorgangers, waardoor de oorspronkelijke vorm bewaard bleef.

 

Diverse typen en soorten zalmschouwen

Er werd met de zalmdrijvers op verschillende manieren gevist op zalm, steur, elft, witvis en paling met drijfnetten, zegens, staand want, fuiken, repen enzovoorts. Al deze vistechnieken vroegen bepaalde eigen van een schip. Derhalve werden er verschillende maten en typen drijvers gebouwd. Ook de verschillende scheepsbouwers gaven hun schip een specifiek eigen trekje. Een kenner zal u, ondanks de kleine verschillen, dan ook kunnen vertellen over een bepaalde boot in Hardinxveld, Geertruidenberg of Puttershoek gebouwd is. De meest voorkomende drijvers zijn de Meerkoet met een lengte van 5 meter, de Fanny van 6,10 meter, de Driekwarter van 6,90 meter, de volle boot of Zegenschuit van 7 meter of iets meer. Het grootste type, de volle boot of Zegenschuit heeft een voller achterschip en werd voornamelijk gebruikt voor de visserij met de grote en zware zegen.

 

De drijver is een echte platbodem voorzien van een spriettuig met een aangehangen roer en zijzwaarden. De vissers leefden doorgaans de gehele werkweek in hun scheepje en sliepen aan boord onder de huik. Deze primitieve behuizing onder het neerklapbare zeildoeken tentje nabij het voorschip. Tevens stond onder de huik een 'peurtje' of 'vuurduveltje' opgesteld. Deze kleine kacheltjes zorgden niet alleen voor de verwarming, maar dienden ook al kooktoestel.

 

Het einde van de zalmschouwvisserij

Reeds aan het begin van de 20e eeuw ging de visserij op trekvis sterk achteruit. Vervuiling van het rivierwater, kanalisering en overbevissing waren er de oorzaak van dat de visstand sterk terugliep. Veel vissers waren in de loop van deze eeuw dan ook genoodzaakt met hun vak te stoppen omdat er geen droog brood meer te verdienen was. Door deze ontwikkelingen leek ook de drijverschuit verloren te gaan.

 

Halverwege de jaren zestig en zeventig werd het verschillende mensen duidelijk dat de drijverschuit niet van de rivieren mocht verdwijnen. De toen nog slechts een handjevol overgebleven exemplaren werden van de ondergang gered door deze te restaureren en in de originele staat terug te brengen.

 

De sympathie voor dit scheepstype groeide omdat de drijverschuit een fantastisch scheepje bleek te zijn om mee te gaan recreëren. Door zijn geringe diepgang, de vele gebruiksmogelijkheden en de mogelijkheid om naast het motorgebruik te zeilen of te roeien, werden al snel nieuwe boten gebouwd. De zeer enthousiaste drijverschippers bundelden hun landelijke belangen in 1980 bij stichting 'De Oude Vissershaven' te Woudrichem en rond 1990 bij de 'Vereniging tot Behoud van de Zalmschouw' (VBZ).

 

Oprichting van de ODS

De belangrijkste doelstelling was en is het in de vaart houden en brengen van de visserscheepjes en het presenteren van een stukje historie. In Werkendam steeg het aantal drijverschuiten in de jaren tachtig en daarna sterk. In 1980 telde men er nog slechts 9 drijvers tegen momenteel ruim 100 stuks. Door het grote potentieel drijverschuiten werd gestreefd een gezamenlijke ligplaats in Werkendam te verkrijgen, alsmede een eigen onderkomen in de vorm van een 'boetkeet'. Een en ander om de plaatselijke cultuurhistorische waarden en de verbondenheid met de Biesbosch niet verloren te laten gaan. In 1986 werd daarom de Werkendamse cultuurhistorische vereniging 'De Ouwe Drijverschuit' (ODS) opgericht.

 

De nagestreefde doelstellingen zoals een gezamenlijke ligplaats en een eigen onderkomen werden door een aantal gemotiveerde leden en door de goede samenwerking met de plaatselijke 'Watersportvereniging Werkendam' binnen enkele jaren gerealiseerd. Dankzij de leden en de donateurs kon financieel draagvlak worden gecreëerd.

 

De leden en donateurs zijn de kurk waarop een vereniging als de onze drijft. Donaties zijn dan ook zeer welkom!

 

Voor een minimumbedrag van slechts 10,- euro kunt u al donateur worden van onze vereniging. Zie verder het onderdeel 'donateur worden' op de site.